هر كه كافر بود آزارش نمود و همين است سزاى كافران 27 و زين پس خدا ببخشايد به هر كه خواهد [ و به سرنوشت او كرده باشد ] كه خداوند غفور است و رحيم است . سخن مفسرين : « فِي مَواطِنَ كَثِيرَةٍ » 25 مجمع : يعنى چون در راه رضاى خدا و پيغمبر از خانه و خويشان چشم پوشيديد در بسيارى از جنگها براى تشويق شما خدا يارىتان كرد . و از امام باقر و صادق عليهما السّلام روايت شده است كه هشتاد موقع بوده است به وسيله ى كمك غيبى مسلمانان جلو رفته‌اند و فاتح شده‌اند . و روايت شده است : متوكّل خليفه ى عبّاسى بيمار شد و نذر كرد : اگر شفا يابد مال زياد به فقرا بدهد چون شفا يافت از علما پرسيد : مال زياد چه اندازه است كه براى وفاى به نذر بدهم ؟ آنها نتوانستند معيّن كنند و هر يك چيزى گفت ، عاقبت راهنمائيش كردند به حضرت - امام على النّقى عليه السّلام كه در خانه محبوس بود . چون به آن حضرت نوشت در جواب نوشته بود هشتاد درهم بدهد . از آن حضرت پرسيدند عدد هشتاد از كجا معلوم شد ، اين آيه را قرائت كرد و فرمود : اين مواطن احصا شده و هشتاد موقع بوده است . و شرح اين قضيّه به طورى كه مورّخين و مفسّرين « 1 » نوشته‌اند چنين بوده است : چون پيغمبر از فتح مكّه آسوده شد در آخر ماه رمضان يا در ماه شوّال سال هشتم هجرت روانه ى سرزمين حنين شد براى جنگ با قبايل ثقيف و هوازن ، و رؤساء هوازن نزد مالك بن عوف فراهم شد ، و حلّ و فصل كارهاشان به او محوّل شد و تمام زن و بچه و سرمايه و گوسفند و شتر و اموال را با خود برداشتند و روانه ى حنين شدند . و چون به دره ى اوطاس كه در سرزمين هوازن بود فرود آمدند دريد بن الصّمت كه پيرمردى بود كور و صاحب خويشاوندان و كس و كار فراوان پرسيد بكجا هستيم ؟ گفتند به دره ى اوطاس ، گفت : جائى است مناسب جنبش اسبان جنگ ، آنگاه پرسيد چرا آواز چهار پايان و گريه ى بچها مىشنوم ؟ به جواب او گفتند : مالك بن عوف دستور داده -

--> ( 1 ) به سيرهء ابن كثير ج 3 ص 611 غزوه هوازن . و ششم بحار مراجعه شود .